ดูวิธีบริหารจัดการน้ำ ฝรั่งเศส ถอดรหัสปรับใช้มากมายคุณประโยชน์

                                                                                                             เจริญชัย จิรชัยรัตนสิน
วิศวกรชำนาญการ
 

        งานประชุมด้านน้ำระดับโลกครั้งที่ 6 หรือ The Sixth World Water Forum ในปีนี้จัดขึ้นที่เมืองมาร์กเซย์ ประเทศฝรั่งเศส ถือเป็นงานประชุมด้านน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีผู้แทนจากกว่า 180 ประเทศ เข้าร่วมหารือภายใต้ประเด็นการแสวงหาทางออกเพื่อนำไปสู่เป้าหมายหลักของงาน คือ การหยิบยกประเด็นด้านน้ำขึ้นเป็นวาระของโลก

                 หนึ่งในหน่วยงานจากประเทศไทยที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ด้วยคือ บริษัทจัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน) หรือ อีสท์ วอเตอร์ ที่ได้รับเชิญเข้าร่วมเป็นภาคีในประเด็นย่อยว่าด้วยการจัดการน้ำในภูมิภาค โดยนำเสนอกรณีศึกษาของอีสท์ วอเตอร์ เรื่องการบริหารจัดการน้ำเพื่อตอบสนองความต้องการที่หลากหลาย ในพื้นที่เขตอุตสาหกรรมชายฝั่งทะเลตะวันออกซึ่งอยู่ภายใต้ประเด็นใหญ่ที่ว่า ด้วยการสร้างความสมดุลของการใช้น้ำ ผ่านการจัดการน้ำแบบบูรณาการโดย คุณประพันธ์ อัศวอารี กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ อีสท์ วอเตอร์ เป็นผู้แทนนำเสนอต่อที่ประชุมผู้บริหารระดับสูงขององค์กรเอกชนที่จัดการ เรื่องน้ำจากทั่วโลก

        คุณประพันธ์ กล่าวว่า ประเด็นเรื่องทรัพยากรน้ำ ไม่ได้เป็นเพียงแค่ปัญหาในระดับใดระดับหนึ่ง แต่เป็นประเด็นสำคัญที่ประชาคมโลกต้องร่วมกันคิดและพัฒนาน้ำร่วมกันเพื่อให้ เกิดการจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน

        การประชุม World Water Forum เป็นการประชุมที่จัดขึ้นทุก ๆ 3 ปี โดย World Water Council ซึ่งเป็นองค์กรที่มีภาคีสมาชิกจากทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นองค์กรระหว่างประเทศ องค์กรและภาครัฐของแต่ละประเทศ องค์กรอิสระไม่หวังผลกำไรและภาคเอกชน เพื่อรณรงค์ให้เกิดการตระหนักรู้และสร้างข้อตกลงทางการเมืองเพื่อผลักดัน อย่างเป็นรูปธรรมเรื่องน้ำในทุก ๆ ระดับ รวมทั้งการใช้น้ำในทุกมิติที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อประโยชน์แก่ทุกชีวิตบนโลก

               


        นอกเหนือจากการประชุม world water forum แล้ว ยังได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมการทำงานของบริษัทจัดการน้ำรายใหญ่ของฝรั่งเศส คือ บริษัท เอสซีพี หรือ โซซิเอเต้ ดู กานาล เดอ โปรวองซ์พันธมิตรทางธุรกิจของอีสท์ วอเตอร์

        ความท้าทายของเอสซีพี หรือแอสเซเป ตามสำเนียงฝรั่งเศส คือ การจัดหาน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการในการอุปโภคบริโภคของคนทางตะวันออก เฉียงใต้ของฝรั่งเศส ทั้งภาคครัวเรือนใน 110 เมือง พื้นที่การเกษตร 800 ตารางกิโลเมตร และภาคอุตสาหกรรม เช่น เมืองท่ามาร์กเซย์ และเมืองท่องเที่ยวอย่าง นีซ และเมืองคานส์ เป็นต้น

        น้ำทั้งหมดได้มาจากการละลายของหิมะบนเทือกเขาแอลป์ ทางตอนกลางของประเทศ แทบไม่ต้องพึ่งพาน้ำฝน แต่ก็อาจเกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูร้อน แอสเซเป จึงลงทุนในการสร้างเขื่อน ฝาย และคลองส่งน้ำ และวางแนวท่อเชื่อมโยงแหล่งน้ำต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ทั้งหมดนี้สามารถควบคุมการไหลและแรงดันได้จากศูนย์การควบคุมผ่านระบบ อัตโนมัติตลอด 24 ชั่วโมง ทำให้ลดปริมาณน้ำสูญเสียให้เหลือเพียงร้อยละ 16 ตามสถานีสูบน้ำต่าง ๆ ยังตรวจสอบคุณภาพน้ำ เช่น ค่าออกซิเจน ความเป็นกรด-ด่าง การปนเปื้อน เพื่อให้มั่นใจว่าน้ำดิบและน้ำประปาที่ส่งถึงผู้บริโภคเป็นน้ำที่มีคุณภาพดี

        แอสเซเป ได้รับสัมปทานจากรัฐบาลเพื่อบริหารจัดการน้ำสำหรับการชลประทาน อุตสาหกรรม อุปโภคบริโภค และการใช้น้ำสาธารณะทั่ว ๆ ไป ภายใต้การบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นร่วมกับภาคธุรกิจ ขณะเดียวกันยังเป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านวิศวกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และการบริหารจัดการน้ำให้กับองค์กรทั้งในและต่างประเทศ มีสินทรัพย์กว่า 2,000 ล้านยูโร หรือกว่า 8 หมื่นล้านบาท มีพันธกิจ ในการจัดการน้ำและสิ่งแวดล้อมครบวงจร ได้แก่ การพัฒนาโครงสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐานในการจัดการน้ำ ได้แก่ แหล่งน้ำ เขื่อน คูคลอง การสูบส่งน้ำ การผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ ตลอดจนการบำบัดน้ำเสีย

        ผู้บริหารแอสเซเป กล่าวถึงปัจจัยทำให้แอสเซเปประสบความสำเร็จในการบริหารจัดการแหล่งน้ำ ประการแรกก็เพราะนักการเมืองฉลาดและมองการณ์ไกล อนุญาตให้เอกชนเข้ามาทำเรื่องการจัดการน้ำและให้สัมปทานกับบริษัทลงทุนร่วม กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการที่เราเป็นบริษัทเอกชนทำให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ดี ผู้ถือหุ้นของเรายังตระหนักถึงชุมชนด้วย นั่นหมายความว่า แม้ว่าทำงานแบบบริษัทเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ก็ไม่ได้มุ่งหวังแต่ประโยชน์ในการพัฒนาองค์กรเพียงอย่างเดียว แต่ให้ความสำคัญกับสังคมส่วนรวมด้วย

        ส่วนคำแนะนำสำหรับประเทศไทย อย่าคิดทำโครงการเพื่อคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือทำโครงการโดยมีเป้าหมายเพียง อย่างเดียวแต่ต้องทำโครงการที่บูรณาการกับกลุ่มต่าง ๆ ได้ ส่วนการบริหารจัดการน้ำ ควรให้บริษัทเอกชนทำ จะคล่องตัวมากกว่าในการจัดการหรือออกแบบระบบ

        เรียกได้ว่า...ถ้านำบางส่วนของเขามาปรับใช้กับประเทศเราซึ่งเป็นประเทศเกษตรกรรมที่ต้องพึ่งพาน้ำอยู่ตลอด ก็จะเกิดประโยชน์ไม่น้อย.

        การประชุม World Water Forum เป็นการประชุมที่จัดขึ้นทุก ๆ 3 ปี เพื่อรณรงค์ให้เกิดการตระหนักรู้และสร้างข้อตกลงทางการเมืองเพื่อผลักดัน อย่างเป็นรูปธรรมเรื่องน้ำในทุก ๆ ระดับ รวมทั้งการใช้น้ำในทุกมิติที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อประโยชน์แก่ทุกชีวิตบนโลก”
ด้านหลังอาคารที่ทำการของเอสซีพี ซึ่งเป็นปราสาทเก่า มีทางส่งน้ำหรือท่อส่งน้ำในสมัยนี้สร้างเมื่อกว่า 2,000 ปีสูงเท่าอาคาร 5-6 ชั้นในปัจจุบัน เหลือร่องรอยความสมบูรณ์อยู่บางส่วน ยังมีอีกแห่งในฝรั่งเศสแต่มีความสมบูรณ์กว่า และถูกยกให้เป็นมรดกโลกด้วย แสดงให้เห็นถึงความอัจฉริยะของมนุษย์ในสมัยนั้น

แหล่งที่มา : หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 2 พฤษภาคม 2555

[ประปาไทย.คอม] [นานาน่ารู้]