กราฟเฮดของระบบ

(System Head Curve)

 

การเขียนกราฟเฮดของระบบ

                กราฟเฮดของระบบ (System Head Curve) คือกราฟซึ่งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการไหลผ่านระบบกับเฮดรวม (TDH) หรือ พลังงานที่ปั๊มจะต้องเพิ่มให้แก่ของเหลวเพื่อก่อให้เกิดการไหลนั้น พลังงานที่ปั๊มจะต้องให้ซึ่งบอกเป็นความสูงของแท่งของเหลว หรือเฮด มีค่าเท่ากับผลรวมของพลังงานสองอย่างด้วยกันคือ

(1)     ความต่างระดับของของเหลวที่ปลายของท่อดูดและท่อจ่าย หรือ เฮดสถิต (Static Head)

(2)    พลังงานที่สูญเสียไปในการไหลผ่านระบบเนื่องมาจากความฝืดในเส้นท่อ (Friction Head Loss) รวมกับ

การสูญเสียในอุปกรณ์ของระบบท่อ และการสูญเสียอื่นๆ (Minor Head Loss) เช่นการสูญเสียที่ปากทางเข้าและทางออก การสูญเสียที่ช่วงต่อที่มีการเปลี่ยนแปลงขนาดท่อ เป็นต้น การสูญเสียพลังงานส่วนนี้ รวมเรียกว่า เฮดความฝืด

                โดยทั่วไปๆไปแล้วความต่างระดับของของเหลวที่ปลายทั้งสองของระบบจะมีค่าคงที่ ยกเว้นมีการเปลี่ยนแปลงระดับที่ปลายข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง เช่น การสูบน้ำจากแม่น้ำซึ่งมีน้ำขึ้น-น้ำลง เป็นต้น ที่ปลายของท่อจ่ายอาจจะไม่ได้อยู่ใต้ระดับของของเหลวแต่ต้องการให้มีความดันคงที่ระดับหนึ่งก็อาจจะถือว่าอยู่ใต้ระดับของของเหลวได้ เช่น ต้องการให้มีความดันที่หัวสปริงเกลอร์ (Sprinkler) เท่ากับความสูงของแท่งน้ำ 10 เมตร ก็อาจถือว่าหัวสปริงเกลอร์อยู่ต่ำกว่าผิวน้ำ 10 เมตร เป็นต้น

                การเขียนกราฟเฮดของระบบอาจจะแยกเขียนพลังงานที่ปี๊มจะต้องเพิ่มให้แก่ของเหลวตามข้อ (1) และ (2) ข้างต้น ในกรณีที่ความต่างระดับของของเหลวมีค่าคงที่ กราฟของพลังงานส่วนนี้ก็จะเป็นเส้นราบขนาดไปกับแกน x ซึ่งแทนอัตราการไหล สำหรับการสูญเสียพลังงานหรือเฮดในข้อ (2) นั้น จะเป็นสัดส่วนกับกำลังของอัตราการไหล ดังนั้นลักษณะของกราฟจะเป็นเส้นโค้งพาราโบลา เมื่อมีการเขียนแยกกน กราฟของข้อ (1) เรียกว่า กราฟเฮดสถิต (Static Head Curve) และกราฟข้อ (2)เรียกว่า กราฟเฮดความฝืด (Friction Head Curve หรือ Dynamic Head Curve) เมื่อรวมกราฟทั้งสองเข้าด้วยกันก็จะได้เป็นกราฟเฮดของระบบ (System Head Curve) ดังรูปที่ 1

 

 รูปที่ 1  กราฟเฮดของระบบ (System Head Curve)

  |ประปาไทยดอมคอม|เทคโนโลย|

ที่มา : หนังสือปั๊มและระบบสูบน้ำ

         รศ.ดร.วิบูลย์ บุญยธโรกุล