การทดสอบน้ำดื่มอย่าทำให้คนเข้าใจผิด

                  

                ตามที่มีผู้นำ " เครื่องมือทดสอบน้ำดื่ม "  ที่เรียกว่า  " ทีดีเอสมิเตอร์ " (TDS Meter) ไปทำการสาธิตทดลองน้ำดื่มบรรจุขวดทั่วๆไป โดยเปรียบเทียบกับ " น้ำกลั่น " และ/หรือ น้ำที่ไร้เกลือแร่เพื่อจำหน่ายเครื่องมือทดสอบดังกล่าว  หรือผลิตภัณฑ์น้ำที่ปราศจากเกลือแร่ของตน  ได้สร้างความเข้าใจผิดเกิดความคิดที่สับสนจนตระหนกตกใจไปว่าน้ำดื่มบรรจุขวดที่จำหน่ายอยู่ทั่วไปนั้น  จะปลอดภัยในการใช้ดื่มบริโภคได้หรือไม่
                    ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเครื่องทดสอบ  เครื่องดังกล่าวมีส่วนสำคัญประกอบด้วย  ขั้วไฟฟ้า 2 ขั้ว ทำด้วย เหล็กขั้วหนึ่ง และทำด้วยอลูมิเนียมอีกขั้วหนึ่ง  โดยมีตัวเปลี่ยนกระแสไฟฟ้าตรงหรือดีซี (DC) ทั้งนี้ เพื่อให้ขั้วไฟฟ้าทั้ง 2 นี้ ทำหน้าที่เป็นเครื่องแยกสารละลายด้วยไฟฟ้าหรือเครื่องอิเล็กโทรไลซิส (Electrolysis)
                    เมื่อนำเครื่องทดสอบจุ่มลงไปในน้ำดื่มทั่วไป  หรือน้ำอื่นใดก็ตามที่มีแร่ธาตุละลายอยู่แม้เพียงเล็กน้อย และไม่ว่าแร่ธาตุนั้นจะมีประโยชน์หรือมีโทษอย่างไรก็ไม่สำคัญ  ครั้งเสียบปลั๊กให้ไฟฟ้าไหลผ่านน้ำดื่มนี้  ขั้วไฟฟ้าที่ทำด้วยเหล็กก็จะละลาย และทำปฏิกิริยากับน้ำ  ทำให้เกิดตะกอนที่มีน้ำตาลแดงคล้ายสนิมเหล็ก  ซึ่งมีชื่อทางเคมีว่า เหล็กไฮดรอกไซด์ ยิ่งทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านน้ำนั้นนานมากเท่าไร ก็จะมีตะกอนเกิดมากยิ่งขึ้นเท่านั้น  เพราะตะกอนนี้เกิดจากการละลายของขั้วไฟฟ้าที่ทำด้วยเหล็กนั้นเอง  ทำให้เห็นว่าน้ำดื่มที่เครื่องทดสอบนั้นจุ่มอยู่มีความสกปรกมากทั้งๆที่ความสกปรกนี้มีต้นเหตุมากจากขั้วไฟฟ้าของเครื่องทดสอบเอง  พฤติกรรมเช่นนี้ทำให้เกิดความเข้าใจผิดคิดว่าน้ำดื่มที่จำหน่ายอยู่ทั่วไปสกปรกใช้ดื่มไม่ได้
                                                                      อย่างไรก็ตาม  ในการทดสอบน้ำโดยเครื่องทดสอบนี้  ถ้าหากน้ำที่นำมาทดสอบเป็นน้ำกลั่นหรือน้ำที่ไม่มีแร่ธาตุใดๆ เจือปนอยู่เลยแม้แต้น้อยไฟฟ้าก็จะไม่สามารถไหลผ่านน้ำที่นำมาทดสอบ  ขั้วไฟฟ้าที่ทำด้วยเหล็กก็จะไม่ละลาย  จึงไม่มีตะกอนเกิดขึ้นให้เห็น  ดูเหมือนว่าน้ำนั้นสะอาดน่าดื่ม  แต่ถ้าเติมเกลือแร่ เช่น เกลือแกง  แม้เพียงเล็กน้อยให้ละลายลงไปในน้ำที่ใสนั้น  ไฟฟ้าก็จะสามารถไหลผ่านน้ำใสได้ทันที และจะมีตะกอนสีน้ำตาลแดงคล้ายสีสนิมเหล็ก  เกิดขึ้นเช่นเดียวกับการทดสอบน้ำดื่มทั่วๆไป ตะกอนเหล็กที่ว่านี้จะละลายได้ในกรด  เพราะฉะนั้นปริมาณของตะกอน  จึงไม่สามารถบ่งบอกความสกปรกที่แท้จริงของน้ำที่นำมาทดสอบแต่อย่างใด  ทั้งนี้เพราะขึ้นกับความเป็นกรดด่างของน้ำที่ใช้ทดสอบ อีกทั้งยังขึ้นอยู่กับขั้วไฟฟ้าที่ทำด้วยเหล็กจะละลายออกมาได้นานมากน้อยเพียงใดด้วย
                                                                    ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับน้ำดื่ม  น้ำดื่มที่ดีควรจะมีแร่ธาตุละลายอยู่บ้าง โดยมีปริมาณไม่มากไปกว่าที่องค์การอนามัยโลก หรือกระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดเอาไว้  นอกจากนี้ที่สำคัญที่สุด น้ำดื่มที่ดีจะต้องไม่มีจุลินทรีย์หรือสารเคมีที่มีพิษภัยหรือมีอันตรายต่อร่างกายของผู้บริโภค  สำหรับน้ำกลั่นหรือน้ำที่ไม่มีแร่ธาตุเจือปนอยู่เลย ตามปกติจะไม่ใช่ดื่มกัน แต่จะใช้เติมแบตเตอรี่หรือใช้ในห้องทดลองหรือโรงงานอุตสาหกรรม
                                                                 ยังไม่เคยเห็นองค์กรใดในโลกนี้ที่ระบุคุณสมบัติของน้ำดื่มจะต้องปราศจากเกลือแร่โดยสิ้นเชิงกล่าวคือ ไม่มีแร่ธาตุละลายปนอยู่เลยแม่แต่น้อย ซึ่งก็จะทำให้น้ำนั้นเป็นฉนวนไฟฟ้า  และเมื่อทดสอบกับเครื่องทดสอบน้ำดื่มดังกล่าวมาข้างต้น  ก็จะไม่มีตะกอนเกิดขึ้น  เท่าที่ทราบ  นอกจากน้ำดื่มที่มีจำหน่ายโดยทั่วไปแล้ว  ยังมีน้ำแร่ซึ่งมีแร่ธาตุละลายปนอยู่มากกว่าน้ำดื่มธรรมดา  และมีราคาแพงกว่าน้ำดื่มธรรมดาด้วย

                                                                 สรุป  เครื่องทดสอบน้ำดื่ม  " ทีดีเอสมิเตอร์ " (TDS Meter) ดังกล่าวข้างต้น  ไม่ควรนำมาใช้ในการทดสอบน้ำดื่มเพราะขั้วไฟฟ้าที่ทำด้วยเหล็กสามารถละลายออกมาได้เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้า  ทำให้น้ำดื่มที่มีคุณภาพดีมีตะกอนเกิดขึ้นจากขั้วไฟฟ้านั้น  นอกจากนี้  ยังทำให้เกิดความสับสนและความเข้าใจผิดในหมู่ประชาชน  จนอาจเกิดความตกใจไม่กล้าดื่มน้ำที่จำหน่ายอยู่ทั่วไป  ซึ่งผู้ที่มีคุณธรรมประจำใจไม่สมควรกระทำอย่างยิ่งและเมื่อบริษัทผู้นำเข้าเครื่องทดสอบดังกล่าว  ได้ทราบข้อเท็จจริงเช่นนี้แล้ว  ก็ควรที่จะหยุดกระทำการ   " เล่นกลหลอกลวง "  ประชาชนผู้ที่มีความรู้น้อย  เพือ่จะได้ไม่มีบาปกรรมติดตัวตลอดไป
   
                                                                                                  

                                                                        |ประปาไทย|เทคโนฯ|

ที่มา คอลัมน์ ดร.พิชัย โตวิวิชญ์
           หนังสือพิมพ์มติชน  ฉบับวันพุธที่  2  พฤศจิกายน  2537
            ณ วันที่ 26 พฤศจิกายน 2551