การใช้ผงปูนคลอรีน

แคลเซียมไฮโปคลอไรต์ Ca(OCL)2

                                                                                        (Calcium  Hypochlorite)

                                                                                                     ชนิด 60%

การใช้ผงคลอรีนเพื่อฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปา  หลังจากผ่านการกรองน้ำจากถังกรองแล้ว  น้ำประปาจำเป็นจะต้องมีปริมาณคลอรีนหลงเหลือในถังน้ำใสก่อนสูบจ่ายให้กับผู้ใช้น้ำในปริมาณ 1 PPM (1 ส่วนใน 1,000,000 ส่วน) หรือ 1 กรัมในน้ำ 1 ลูกบาศก์เมตร  ปลายท่อจ่ายน้ำมีคลอรีนเหลือ 0.3 PPM เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค ดังนั้น การผลิตน้ำประปาต้องระมัดระวังการใช้คลอรีนและควบคุมให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม  คลอรีนใช้ง่ายและสะดวกแต่จะมีกากปูนขาวตกค้าง และต้องระบายทิ้งหรือตักออก  จะใช้เฉพาะสารละลายที่เป็นน้ำในถังเท่านั้น

รูป : ผงปูนคลอรีน

ตรวจสอบข้อมูลก่อนการใช้ผงปูนคลอรีน ดังนี้

ก.       ต้องรู้เครื่องสูบน้ำดิบจากแหล่งน้ำสูบได้ในอัตรากี่ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง

ข.       ต้องรู้เครื่องจ่ายสารคลอรีนสามารถจ่ายได้ในอัตราชั่วโมงละกี่ลิตร

ค.       ต้องรู้ความจุของถังจ่ายคลอรีนมีความจุเท่าไร

การผสมผงปูนคลอรีนและใช้เครื่องจ่ายคลอรีน

การผสมคลอรีนต้องกำหนดการทำงานของการผลิตน้ำเสียก่อนว่า  ในหนึ่งวันจะผลิตน้ำกี่ชั่วโมง  โดยให้พิจารณาชั่วโมงการใช้งานของเครื่องสูบน้ำดิบเป็นหลักสำคัญ  ในกรณีนี้จะกำหนดเวลาทำงานของเครื่องสูบน้ำดิบในหนึ่งวันใช้เวลา  20  ชั่วโมงเท่านั้น  (อาจกำหนดเครื่องน้ำดิบวันละ 10 ชั่วโมง ก็ได้แต่จะผสมคลอรีนหลายครั้งในหนึ่งวัน) การผสมผงปูนคลอรีนชนิด 60% ใช้สูตรน้ำ 1 ลูกบาศก์เมตร  ใช้ผงปูนคลอรีน 2 กรัม ห้ามเพิ่มอัตราส่วนผสมดังกล่าว เพราะจะทำให้น้ำมีกลิ่นคลอรีนมากเกินไป

วิธีการผสมคลอรีน  สมมุติว่าใช้เครื่องสูบน้ำดิบขนาดสูบได้  10  ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง  ใช้เวลาสูบน้ำ 20 ชั่วโมง เครื่องจ่ายคลอรีนสามารถจ่ายได้  10  ลิตรต่อชั่วโมง  ถังผสมคลอรีนจุ 200 ลิตร (สูตรน้ำ 1 ลูกบาศก์เมตรใช้คลอรีนผง 2 กรัม) ในวันหนึ่งจะผลิตน้ำได้ 10x20 เท่ากับ 200 ลูกบาศก์เมตร ใช้คลอรีน 200x2 เท่ากับ 400 กรัม  มีวิธีการผสมคลอรีนดังนี้

1.       ชั่งคลอรีนน้ำหนัก  400  กรัม หรือ 4 ขีด เทลงถังผสมขนาดจุ 200 ลิตร

2.       เติมน้ำผสมคลอรีนที่เทลงไปในถังให้ถึงขีดความจุข้างถังที่ระดับ 200 ลิตร

3.       ตั้งเครื่องจ่ายคลอรีนไปที่  10  ลิตรต่อชั่วโมง  จะจ่ายหมดภายใน  20  ชั่วโมง เท่ากับการสูบน้ำดิบ

4.       เดินเครื่องสูบน้ำดิบให้น้ำผ่านถังตกตะกอนเข้าถังกรอง เริ่มไหลลงถังน้ำใส

5.       เดินเครื่องจ่ายคลอรีนผสมน้ำในถังน้ำใสได้ทันที

6.       อย่าลืมต้องให้คลอรีนผสมน้ำในถังน้ำใสประมาณ 30 นาที  ก่อนใช้เครื่องสูบน้ำจ่ายน้ำขึ้นหอถังสูง

การผสมผงปูนคลอรีน (Calcium Hypochlorite) ชนิด 60% เมื่อกวนผงปูนคลอรีนกับน้ำให้ละลายเข้ากัน จากนั้นปล่อยทิ้งไว้ให้ตกตะกอนเสียก่อน จึงเริ่มจ่ายส่วนผสมคลอรีน  ส่วนผงปูนคลอรีนที่นอนก้นต้องระบายทิ้งไป  เมื่อจ่ายคลอรีนเฉพาะน้ำใสด้านบนใกล้ถึงผงปูนที่นอนก้นอยู่ด้านล่างต้องระบายทิ้ง  ให้เริ่มผสมผงปูนคลอรีนใหม่  ต้องใช้จ่ายคลอรีนที่ผสมแล้วให้หมดภายในหนึ่งวัน  ห้ามผสมเกินกว่าหนึ่งวันเพราะคลอรีนจะระเหยไปหมดทำให้ส่วนผสมเจือจางทำให้ประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อโรคน้อยลง

ในกรณีไม่มีเครื่องจ่ายคลอรีน  ให้ดูความจุของถังน้ำใส  เช่น ถังน้ำใสจุ 100 ลูกบาศก์เมตร จะใช้ผงปูนคลอรีน 100x2 เท่า 200 กรัม ชั่งผงปูนคลอรีนเทใส่กระป๋องพลาสติก  เติมน้ำกวนคลอรีนให้ละลายนำไปเทให้รอบถังน้ำใส ทิ้งไว้  30  นาที  เดินเครื่องสูบน้ำแรงสูงจ่ายน้ำได้ทันที

ในกรณีใช้ถังคอนกรีตเป็นถังจ่ายคลอรีน  ต้องรู้ความจุของถังคอนกรีต  โดยคำนวณหาปริมาตรของถังคอนกรีต  วัดความกว้าง  ความยาว  ความสูง (หน่วยเป็นเมตร) คูณกันจะเป็นปริมาตรความจุของถังคอนกรีต (หน่วยเป็นลูกบาศก์เมตร)แล้วคูณ 1000 (หน่วยออกมาเป็นลิตร) เช่น ถังคอนกรีตมีกว้าง 0.50 เมตร ยาว 0.80 เมตร สูง 0.50 เมตร ความจุของถังคอนกรีต 0.50x0.80x0.50 เท่ากับ 0.2 ลูกบาศก์เมตร คูณด้วย 1000 เท่า 200 ลิตร เมื่อรู้ความจุของถังคอนกรีตให้ใช้ภาชนะตวงที่ก๊อกจ่ายคลอรีนข้างถังคอนกรีต  เปิดก๊อกให้จ่ายคลอรีนได้  10 ลิตรต่อชั่วโมง  คลอรีนจะจ่ายหมดภายใน  20  ชั่วโมง  ชั่งคลอรีนผงที่จะใช้ภายใน  20  ชั่วโมง  ละลายในถังคลอรีนปล่อยให้ส่วนผสมตกตะกอน  เปิดก๊อกน้ำปล่อยคลอรีนลงถังน้ำใส  พร้อมกับการกรองน้ำจะจ่ายคลอรีนเหมือนกับการใช้เครื่องจ่ายเช่นกัน

 

 |ประปาไทยดอมคอม|เทคโนโลยี|

ที่มา : หนังสือเทคนิคการประปา ของ อ.ประพันธ์ อ่ำสกุล