เติมน้ำเพิ่มทุนชีวิต


จากการขยายตัวทางเศรษฐกิจ สังคม และภาคอุตสาหกรรม ทำให้น้ำบาดาลซึ่งเป็นแหล่งน้ำต้นทุนที่สำคัญในกระบวนการผลิตทั้งภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม รวมทั้งการใช้เพื่อการอุปโภคบริโภคในครัวเรือนได้ถูกสูบขึ้นมาใช้อย่างฟุ่มเฟือย ไม่รู้คุณค่าส่งผลให้น้ำบาดาลเกิดการลดระดับตัวลงอย่างรวดเร็ว เนื่องจากมีการสูบน้ำบาดาลในบริเวณที่เกินสมดุล นำมาซึ่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอื่นๆ และหากไม่มีแนวทางการแก้ไขก็จะเกิดการสูญเสียชั้นน้ำบาดาลในที่สุด

การเติมน้ำสู่ชั้นน้ำบาดาล หมายถึง การนำน้ำที่เหลือใช้หรือช่วงที่น้ำท่วมหลาก เติมลงสู่ชั้นน้ำบาดาล และนำกลับมาใช้ใหม่ในช่วงเวลาหรือในพื้นที่ที่ต้องการ และเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
เทคนิคและวิธีการที่ได้รับจากการศึกษาทดลองเติมน้ำลงสู้ชั้นน้ำบาดาล เป็นหนึ่งในองค์ความรู้ที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลจะถ่ายทอดให้แก่ประชาชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อช่วยให้ชั้นน้ำบาดาลได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟูให้กลับคืนสู่สภาพเดิม และเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหา การลดระดับลงของชั้นน้ำบาดาลในพื้นที่อื่นๆของประเทศต่อไป

วัตถุประสงค์ของการเติมน้ำสู่ชั้นน้ำบาดาล ได้แก่
1.เพิ่มเติมปริมาณน้ำให้เพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค จัดทำระบบประปา และเกษตรกรรม
2.ลดปัญหาภัยแล้งโดยการกักเก็บน้ำหลากในฤดูฝนไว้ใช้ในฤดูแล้ง
3.ลดปัญหาอุทกภัยโดยการลดปริมาณน้ำหลากที่จะมีระบายลงสู่แม่น้ำสายหลัก
4.ป้องกันการรุกล้ำของน้ำเค็มเขตชายฝั่งทะเลในพื้นที่ที่มีปัญหาน้ำเค็ม
5.ปรับปรุงคุณภาพน้ำบาดาลในบางพื้นที่
6.ลดการระเหยของน้ำที่กักเก็บไว้ใช้ในฤดูต่างๆ
7. รักษาสมดุลของการไหลในลำน้ำในระบบนิเวศวิทยา และความหลากหลายทางชีวภาพ
8. เพิ่มเติมระดับน้ำบาดาลให้สูงขึ้น

รูปแบบการเติมน้ำลงสู่ชั้นน้ำบาดาล

รูปแบบการเติมน้ำที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลศึกษาและดำเนินการอยู่มีดังต่อไปนี้

1การเติมน้ำผ่านสระ Infiltration/Recharge Pond
เป็นการสร้างสระน้ำในพื้นที่ที่มีการลดระดับของน้ำบาดาลระดับตื้น เพื่อเพิ่มเวลาและพื้นที่สัมผัสการซึมผ่านผิวดินให้มากขึ้นในพื้นที่ที่มีตะกอนดินทรายที่ซึมได้เร็ว และมีแหล่งน้ำดิบที่มีปริมาณน้ำและคุณภาพน้ำที่เหมาะสม

โครงการศึกษาทดลองการเติมน้ำลงสู่ชั้นน้ำใต้ดินผ่านระบบสระน้ำพื้นที่ลุ่มน้ำภาคเหนือตอนล่าง จังหวัดพิษณุโลก สุโขทัย และพิจิตร

2การเก็บเกี่ยวน้ำฝน Rainwater Harverting

เป็นวิธีการรวบรวมน้ำฝนจากหลังคาบ้านเรือน ต่อให้ไหลลงบ่อน้ำตื้น หรือหลุมที่มีทรายหรือกรวดบรรจุอยู่ วิธีการนี้เปรียบเสมือนการนำน้ำฝนที่กักเก็บเกินพอใช้ ไปเก็บไว้ใต้ดิน เพื่อนำน้ำขึ้นมาใช้ช่วงที่ขาดแคลน

3การเติมบ่อน้ำบาดาลระดับลึกเพื่อกักเก็บและสูบกลับขึ้นมาใช้ หรือ Aquifer Storage and Recovery (ASR) และ  Aquifer Storage Transfer and Recovery (ASTR)

ARS เป็นวิธีการอัดน้ำผ่านบ่อน้ำบาดาล ลงไปในชั้นน้ำบาดาลระดับลึก เพื่อเก็บไว้ในฤดูแล้ง หรือช่วงเวลาที่ต้องการ ส่วนใหญ่จะเป็นระบบที่ใช้กับพื้นที่ที่ใช้น้ำในระดับลึก
ASTR เป็นการอัดน้ำผ่านบ่อน้ำบาดาล แต่จะสูบขึ้นมาใช้ในบ่อผลิตในพื้นที่อื่นที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย

4.ฝายเติมน้ำ Percolation Tank หรือ Recharge Weirs

เป็นการสร้างฝายในแหล่งน้ำที่ไม่มีน้ำไหลตลอดปี เพื่อกักน้ำให้ไหลซึมผ่านพื้นท้องน้ำ เพื่อให้น้ำบาดาลที่เพิ่มเติมไหลลงไปในพื้นที่หมู่บ้านหรือพื้นที่ที่ต้องการสูบกลับขึ้นมาใช้

ประโยชน์ของการเติมน้ำลงสู่ชั้นน้ำบาดาล
1.มีแหล่งน้ำต้นทุนสำหรับใช้เพื่อการอุปโภคบริโภคและเกษตรกรรม
2. ลดความเสียหายจากภัยธรรมชาติ เช่น อุทกภัยและภัยแล้ง โดยการกักเก็บน้ำในฤดูน้ำหลากและบูรณาการใช้น้ำบาดาลร่วมกับน้ำผิวดินในฤดูแล้ง
3. ลดค่าใช้จ่ายในการทรุดบ่อ หรือการติดตั้งปั๊มแบบจุ่มเพื่อสูบน้ำในระดับลึกขึ้น ซึ่งเสียค่าใช้จ่ายแพงมาก
4. ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศวิทยา


|เทคโนฯ|ประปาไทย|

ที่มาเอกสารแผ่นพับ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล