การศึกษาดูงานระบบประปา บริษัทน้ำประปาไทย จำกัด (มหาชน)

            เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551 เจ้าหน้าที่สำนักบริหารจัดการน้ำ กรมทรัพยากรน้ำได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานระบบผลิตน้ำประปาของบริษัท น้ำประปาไทย จำกัด (มหาชน) เพื่อเป็นการเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ด้านเทคโนโลยีการผลิตน้ำประปา และการควบคุมระบบของภาคเอกชน ระบบผลิตน้ำประปาของบริษัทฯ ปัจจุบันมีกำลังผลิตวันละ 320,000 ลูกบาศก์เมตร เทคโนโลยีของระบบผลิตน้ำประปาของบริษัทฯ แตกต่างจากระบบประปาหมู่บ้านรูปแบบของกรมทรัพยากรน้ำ ทั้งทางด้านการผลิต (Conventional Type) การส่งจ่าย การบำรุงรักษา และการควบคุมการผลิต
            บริษัท น้ำประปาไทย จำกัด (มหาชน) ประกอบธุรกิจผลิตและจำหน่ายน้ำประปาให้กับการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) เพื่อให้บริการในพื้นที่อำเภอกระทุ่มแบน และอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร และอำเภอสามพราน อำเภอพุทธมณฑล อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ซึ่งล้วนแต่เป็นพื้นที่ที่มีการขยายตัวของธุรกิจ อุตสาหกรรม และชุมชนอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนมีความต้องการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคในปริมาณสูง โดยทำสัญญาขายน้ำประปากับ กปภ. ในลักษณะ Build-Own-Operate (BOO) เป็นระยะเวลา 30 ปี
            จุดกำเนิดของบริษัทฯ มาจากมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2538 ที่เห็นชอบให้ขยายเขตควบคุมวิกฤตน้ำบาดาลและแผ่นดินทรุดเพิ่มจาก 4 จังหวัด เป็น 6 จังหวัด คือ กรุงเทพมหานคร นนทบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร นครปฐม และปทุมธานี โดยกำหนดให้ก่อสร้างระบบผลิตน้ำประปาเป็นระบบประปาผิวดินเท่านั้น เริ่มดำเนินการผลิตน้ำประปาเพื่อจำหน่ายให้แก่ กปภ. เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2547 โดยได้รับสัมปทานประกอบกิจการประปาสัมปทานจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2548 อายุสัมปทาน 25 ปี

รูปแบบการผลิตน้ำประปาและการจ่ายน้ำ

โรงผลิตน้ำประปาบางเลน
            ตั้งอยู่บนเนื้อที่ประมาณ 38 ไร่ ที่ตำบลบางระกำ อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม มีกำลังผลิตน้ำประปาวันละ 320,000 ลูกบาศก์เมตร โดยสูบน้ำดิบจากแม่น้ำท่าจีน มาเข้าระบบกวนเร็ว (Rapid Mixing) ซึ่งใช้เป็นแบบ Vertical baffle เติมสารส้ม (Alum) และ PAC (Powder Activated Carbon) เนื่องจากคุณภาพน้ำดิบมีสีเกินเกณฑ์มาตรฐาน นอกจากนี้ในบางช่วงเวลา ในน้ำดิบจะมีแมงกานีสเกินเกณฑ์มาตรฐาน จึงมีการเติมโปตัสเซียมเปอร์มังกาเนต (KMnO4) เข้าไปในระบบกวนเร็ว จากนั้นปล่อยให้น้ำไหลผ่านรางเพื่อลดความเร็วน้ำให้อนุภาคที่ผ่านการทำลายประจุมีโอกาสสัมผัสจับตัวเป็นก้อนใหญ่ขึ้น (Floc) ไหลเข้าด้านล่างของถังรวมตะกอนและตกตะกอน (Clarifier) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีรูปแบบการสร้างชั้นตะกอน Sludge Blanket ที่เม็ดตะกอนจะไหลขึ้นจากด้านล่างของถัง ขึ้นด้านบน และตะกอนจะถูกดักจับอนุภาคด้วยชั้นตะกอน Sludge Blanket ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำให้สามารถผลิตน้ำได้มากขึ้น กว่ารูปแบบ Conventional Type เมื่อเทียบกับขนาดของถัง Clarifier ที่เท่ากัน
           น้ำที่ผ่านชั้นตะกอน ไหลขึ้นด้านบนจะมีความขุ่นไม่เกิน 2 NTU และไหลเข้าสู่รางรับน้ำเพื่อรวบรวมน้ำเข้าสู่ถังกรองซึ่งใช้แมงกานีสกรีนแซนด์เป็นสารกรอง ซึ่งจะสามารถดักจับตะกอนความขุ่นและแมงกานีส น้ำที่ผ่านการกรองจะไหลเข้าสู่ถังน้ำใสขนาดความจุ 30,000 ลบ.ม. มีการเติมคลอรีนเพื่อฆ่าเชื้อโรค ก่อนสูบส่งน้ำสะอาดไปยังสถานีจ่ายน้ำพุทธมณฑล และสถานีจ่ายน้ำมหาชัย

สถานีจ่ายน้ำพุทธมณฑล
            ตั้งอยู่บนถนนพุทธมณฑลสาย 5 ตำบลไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม มีเนื้อที่ประมาณ 12 ไร่ ทำหน้าที่รับน้ำจากโรงผลิตน้ำประปาบางเลนด้วยท่อเหล็กขนาด ? 1,500 มม.ระยะทาง 30 กม. โดยมีถังน้ำใสขนาดความจุ 50,000 ลบ.ม. เพื่อจ่ายน้ำให้แก่เขตพื้นที่อำเภอสามพราน อำเภอพุทธมณฑล อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม และอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร

สถานีจ่ายน้ำมหาชัย
            ตั้งอยู่ในตำบลนาดี อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร มีเนื้อที่ประมาณ 8 ไร่ รับน้ำจากสถานีพุทธมณฑลด้วยท่อเหล็กขนาด ? 1,000 มม. และมีถังน้ำใสขนาดความจุ 20,000 ลบ.ม. เพื่อให้บริการจ่ายน้ำให้แก่เขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร

เทคโนโลยีการผลิตมาตรฐานโลก
            ด้านความสะอาด มีการนำระบบคอมพิวเตอร์ SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) มาใช้ในการควบคุมการผลิตและจ่ายน้ำ มีห้องปฏิบัติการทางเคมี (Laboratory) สำหรับตรวจสอบคุณภาพน้ำประปาที่ผลิตและจ่าย เป็นประจำทุกวัน
            ด้านความเพียงพอ มีกำลังผลิตวันละ 320,000 ลบ.ม. มีการสำรองน้ำประปาไม่น้อยกว่า 100,000 ลบ.ม.ต่อวัน ใช้เครื่องสูบน้ำแรงดันสูงสามารถครอบคลุมโครงข่ายท่อจ่ายน้ำแรงสูงตลอดความยาว 160 กม. ได้อย่างครบถ้วน
            ด้านความต่อเนื่อง สามารถจ่ายน้ำได้อย่างต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง โดยไม่ต้องหยุดการจ่ายน้ำแม้จะมีการซ่อมบำรุง บำรุงรักษาหรือปรับปรุงระบบการผลิตและจ่ายน้ำ โดยนำระบบการบริหารจัดการการซ่อมบำรุงด้วยระบบคอมพิวเตอร์ (Computerized Maintenance Management System : CMMS) มาใช้ มีเครื่องสูบจ่ายน้ำสำรอง รวมทั้งได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองสำหรับการผลิตและส่งจ่ายน้ำประปา เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องในกรณีที่กระแสไฟฟ้าขัดข้อง

รับฟังการบรรยายจากเจ้าหน้าที่ของบริษัท

น้ำดิบ สูบจากแม่น้ำท่าจีน

ระบบท่อน้ำดิบ

ระบบควบคุมท่อสูบน้ำดิบ

ระบบกวนเร็ว (Rapid Mixing)

ผสมน้ำดิบกับสารช่วยตกตะกอน (Alum PAC และKMno4)

ถังรวมตะกอนและตกตะกอน (Clarifier)

เทคโนโลยีการเลี้ยงตะกอน (Skude Blanket)


 

ถังกรองน้ำ

ห้องควบคุมระบบประปา

|ประปาไทยดอมคอม|เทคโนโลยี|