การควบคุมดูแล บำรุงรักษาเครื่องสูบน้ำเทอร์ไบน์ (Verfical Turbine Type)

 

 

 

                  เครื่องสูบน้ำเทอร์ไบน์เพลาตั้ง  ออกแบบมาเพื่อใช้กับบ่อบาดาล หรือบ่อพักน้ำ ใช้ต่อตรงกับมอเตอร์ไฟฟ้าหรือเครื่องยนต์โดยผ่านเกียร์ เอกสารนี้จะกล่าวถึง การทำงาน,การดูแลรักษา ส่วนต่างๆของเครื่องสูบน้ำ

คำอธิบายทั่วไป

ส่วนประกอบเครื่องแบ่งได้เป็น 4 ส่วนใหญ่ๆ คือ ส่วนให้กำลัง ฐานหัวจ่าย (Discharge Head) ท่อส่งน้ำ (Colum Pipe) และเรือนเครื่องสูบน้ำ (Pump Assembly)

เครื่องต้นกำลัง (Driven Unit)

ส่วนต้นกำลังสามารถใช้ได้หลายแบบ หลายขนาด แต่ที่นำยมใช้มักเป็นมอเตอร์ไฟฟ้าชนิดเพลากลวง (Verfical Hollow Shaft) ซึ่งจะติดตั้งอยู่บนสุดของเครื่องสูบน้ำ โดยมีเพลาบน (Top Shaft ) ยื่นต่อขึ้นมาจนถึงส่วนบนสุดของมอเตอร์ และติดต่อกับเพลาของมอเตอร์ด้วยลิ่ม (Key) และสลักเกลียวที่ปรับได้ (Adjusting Nut)

หัวจ่ายน้ำ (Discharge Head)

หัวจ่ายน้ำเป็นส่วนที่รับน้ำหนักและมอเตอร์ ทำด้วยเหล็กหล่อมีท่อส่งน้ำอยู่เหนือระดับพื้นสำหรับต่อกับท่อส่งภายนอก ส่วนระบบหล่อลื่นเพลาด้วยน้ำจากภายนอก (Enclosed Line Shaft Water Lubrication) หรือหล่อลื่นด้วยน้ำมันจะมีทางส่งของเหลวดังล่าวอยู่ด้วย ซึ่งอาจเป็นแบบทำงานด้วยมือหรือไฟฟ้า เพื่อหล่อลื่นและแบริ่งในขณะเครื่องสูบน้ำทำงาน

ท่อส่งน้ำ (Column Pipe)

ท่อส่งน้ำเป็นส่วนต่อลงไปจากหัวจ่ายไปยังเครื่องเรือนเครื่องสูบน้ำ ท่อนี้มีหน้าที่ส่งน้ำขึ้นมาและเป็นส่วนพยุงท่อหุ้มเพลา แบริ่งและเพลา ให้อยู่ในจุดเหมาะสม ความยาวของท่อนี้สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามการประกอบ

เรือนเครื่องสูบน้ำ

เรื่องเครื่องสูบน้ำ ได้รับการออกแบบให้สามารถสูบน้ำได้ต่ำสุดเท่ากับระดับใบพัดใบแรกของเครื่อง ส่วนปลายล่างประกอบด้วยตะแกรงกรองสิ่งสกปรกไม่ให้เข้าในเครื่อง

การเดินเครื่องสูบน้ำ

ก่อนเดินเครื่องควรตรวจ

-ประตูน้ำทางส่งต้องเปิดไว้ และท่อส่งต่อกันอย่างถูกต้อง

-ระยะสูงของเพลาที่ตั้งไว้ในตอนประกอบไม่เคลื่อนจากเดิม สังเกตจากเพลาเครื่องสูบน้ำหมุนได้โดยไม่ฝืดเกินไป

-สลักที่ยึดจุดต่างๆมีครบจำนวน และไม่หลวม

การทำงาน

-เปิดสวิทซ์เดินเครื่อง

-สังเกตว่าเครื่องสูบน้ำ เริ่มทำงานอย่างปกติ หรือมีการสั่นสะเทือนมากเกินไปหรือไม่ ถ้ามีสิ่งผิดปกติ หยุดเครื่องและดูตามข้อแนะนำ และแก้ไขตามหัวข้อปัญหาและการแก้ไข

-ในกรณีที่เครื่องทำงานปกติ ค่อยๆเปิดประตูน้ำจนถึงจุดที่ต้องการ

การหยุดเดินเครื่องสูบน้ำ

ก่อนหยุดเครื่องค่อยๆปิดประตูน้ำจนเกือบสนิทแล้ว จึงกดสวิทซ์หยุดเครื่อง ทั้งนี้เพือ่ป้องกันการอัดกลับของน้ำในระบบท่อส่ง

การตรวจสอบบำรุงรักษาสำหรับเครื่องมือ

สำหรับเครื่องสูบน้ำแบบเทอร์ไบน์เพลาตั้งชนิดหล่อลื่นด้วยน้ำปิด ส่วนที่จะตรวจเป็นบางครั้ง คือ ส่วนตลับอัดกันรั่ว (Stuffing Box) ส่วนนี้ไม่ควรจะขันให้แน่นจนไม่มีน้ำซึม ควรปล่อยให้มีน้ำซึมออกมาเพื่อหล่อลื่นบ้างประมาณ 40-60 หยดต่อนาที ในกรณีที่เปลี่ยนปะเก็นกันรั่ว (Packing) ปะเก็นใหม่ควรตัดปลายเป็นแนวเฉียง และในขณะใส่แต่ละวงควรให้แนวตัดอยู่ตรงข้ามกันเรื่อยไป  นอกจากนี้ควรตรวจสลักต่างๆ (Bolt) ว่ายังแน่นอยู่เสมอ และสังเกตความสั่นสะเทือนที่ผิดปกติไปจากเดิม

ทำความสะอาด

ถ้ามีสนิมหรือสิ่งสกปรกที่เครื่องสูบน้ำและมอเตอร์ไฟฟ้า ใช้แปรงลวดขัดสนิมหรือใช้ผ้าเช็ดสิ่งสกปรกออก

การหล่อลื่น

เครื่องสูบน้ำแบบเทอร์ไบน์ เพลาตั้งชนิดหล่อลื่นด้วยน้ำ เป็นระบบที่ใช้น้ำสะอาดจากภายนอกเพื่อหล่อลื่น ส่วนเคลื่อนไหวต่างๆ ดังนั้น จึงต้องแน่ใจว่าก่อนเครื่องจะเดินระบบน้ำสำหรับหล่อลื่นจะมีพร้อมอยู่ในระบบ ระวังอย่าให้ระบบน้ำสำหรับหล่อลื่น ติดขัดเป็นอันขาด

ปัญหาและการแก้ไข (สาเหตุที่ทำให้เกิดความผิดปกติ)

1.เครื่องสูบน้ำไม่หมุนเมื่อเริ่มเดินเครื่อง

-แรงดันไฟฟ้าเข้ามอเตอร์ต่ำ

-ระบบไฟฟ้าขัดข้อง

-มอเตอร์ขัดข้อง

-เครื่องสูบน้ำถูกดันให้ผิดไปจากแนวเดิม เนื่องจากวัตถุภายนอก

-ใบพัดเครื่องติดกับเรือนสูบ เนื่องจากการประกอบหรือการสึกหรอ

2. เครื่องสูบน้ำหมุนแต่ไม่ส่งน้ำ

-รอบเครื่องต่ำหว่าที่ควรจะเป็น เนื่องจากแรงดันที่ต่ำหว่าปกต

-ทิศการหมุนผิด

-แรงดันในระบบสูงกว่าแรงดันของเครื่องสูบน้ำ

-ตะแกรงกรองผงตัน หรือมีวัสดุอุดตันในระบบ

-ระดับน้ำในล่อต่ำหว่าระดับใบพัดที่ต่ำที่สุด

-เพลา (Line Shaft ) ขาด

3.ปริมาณน้ำน้อยกว่าที่ควรจะได้

-รอบเครื่องต่ำอันเนื่องจาก แรงดันหรือความถี่ไฟฟ้าต่ำกว่าปกติ

-แรงดันของระบบสูงกว่าที่ออกแบบไว้

-ใบพัดหลวม

-อากาศรั่วเข้าในทางดูดได้

-ระดับน้ำในบ่อต่ำจนทำให้เครื่องสูบน้ำดูดอากาศเข้าไปด้วย

4.เครื่องสูบน้ำหยุดส่งหลังจากเดินเครื่องแล้วช่วงเวลาหนึ่งสาเหตุเนื่องจากปริมาณน้ำที่ไหลเข้าบ่อน้อยกว่าปริมาณน้ำที่เครื่องสูบน้ำได้ จึงทำให้ระดับน้ำต่ำ กว่าระดับเครื่องสูบน้ำ

5.มอเตอร์ทำงานเกินกำลัง

-รองเครื่องสูงเกินไป เนื่องจากแรงดันหรือความถี่ของกระแสไฟฟ้าสูงกว่าปกติ

-เครื่องสูบน้ำทำงานที่จุดอื่นจากที่ออกแบบ เช่น หล่อน้ำมากเกินกว่าปกติ

-น้ำที่สูบมีความถ่วงจำเพาะสูง อาจเนื่องจากมีวัตถุอื่นปนเป็นปริมาณสูง เช่นทราย เป็นต้น

-แรงดันไฟฟ้าต่ำ หรือเกิดความผิดปกติของมอเตอร์

-ใบพัดสีกับส่วนใดส่วนหนึ่งของเรือนสูบ

6.เครื่องสูบน้ำสั่นสะเทือนผิดปกติ

-แบริ่งหลวม

-เพลาติดตั้งไม่ได้ศูนย์หรือเพลาคด

-ฐานไม่แข็งแรง หรือยึดฐานไม่แน่น

-ใบพัดสึกเป็นบางส่วน หรือช่องใบพัดบางช่องถูกอุดตัน

-เกิดความเครียดในท่อ เนื่องจากติดตั้งไม่ดี

7.การสึกหรอมากผิดปกติ

-มีทราย หรือวัตถุแข็งอย่างอื่นในน้ำที่สูบ

-เครื่องสูบน้ำถูกดันให้โก่ง หรืองอ

-เมื่อเกิดการสั่นสะเทือนผิดปกติ แล้วไม่แก้ไข

8.การสึกกร่อนส่วนใหญ่การสึกกร่อน เกิดจากมีวัตถุแข็ง เช่น ทรายปนมากับน้ำ หรือลักษณะของน้ำที่เป็นกรดหรือด่างมากเกินไป ในกรณีนี้ต้องเปลี่ยนวัสดุที่ทำเครื่องสูบเป็นอย่างอื่นที่เหมาะสม เช่น เหล็กไร้สนิม หรืออื่นๆ

 

 

|ประปาไทยดอมคอม|เทคโนโลยี|

 

ที่ มา : คู่มือการสำรวจ ออกแบบ ประมาณราคา ก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบประปา

กองพัฒนาน้ำสะอาด กรมโยธาธิการ